Studio jako absolutny bank centralny
Każda trwała gospodarka w grze podlega asymetrycznej rzeczywistości konstytucyjnej: wydawca oprogramowania jest właścicielem serwerów, pisze tabele łupów i na mocy umowy licencyjnej dla użytkownika zastrzega sobie prawo do przeliczenia dowolnego zasobu bez rekompensaty. Jak udokumentował ekonomista Yanis Varoufakis podczas pełnienia funkcji ekonomisty rezydenta Valve (2012–2013), badanie gospodarek w Team Fortress 2 i Dota 2 przypomina obserwowanie eksperymentów makroekonomicznych, w których badacz może przepisać stałe fizyczne między kwartałami.[1]
Nawet zwykłe poprawki równowagi walki są zdarzeniami monetarnymi. Jeśli studio osłabi popularną klasę broni w Path of Exile albo zmieni wydajność przetwarzania minerałów w EVE Online, miliardy jednostek ekwipunku należącego do graczy natychmiast zmieniają cenę. W latach 2020–2021 CCP Games przeprowadziło celową, wieloetapową politykę „Scarcity” w New Eden: ograniczono wysokowydajne złoża rudy w przestrzeni null-sec, aby wyczerpać zgromadzone zapasy kapitału na okrętach kapitałowych, zanim odbudowano regionalny rozkład zasobów.[2] Żaden bank centralny w realnym świecie nie ma porównywalnej dźwigni nad fizyczną geologią.
Mosty subskrypcyjne: PLEX, WoW Tokens i obligacje
Przez pierwszą dekadę masowych gier wieloosobowych wydawcy toczyli pod górę walkę z szarym rynkiem sprzedawców złota, którzy farmili monety w tanich warsztatach i sprzedawali je za prawdziwe pieniądze poza warunkami korzystania z usługi. Zamiast polegać wyłącznie na banach kont, kilka studiów zbudowało uregulowane mosty czasu w walutę:
Zakup za gotówkę
Gracz, który ma mało czasu, kupuje oficjalny żeton (PLEX, WoW Token lub Old School Bond) od wydawcy za prawdziwe pieniądze.
Sprzedaż na rynku
Gracz wystawia żeton na giełdzie w grze i otrzymuje istniejące złoto lub ISK od innego gracza. Nie drukuje się żadnych nowych pieniędzy.
Wymiana na subskrypcję
Kupujący, który ma dużo monet, wymienia żeton na 14–30 dni czasu gry, trwale usuwając żeton z obiegu.
Po raz pierwszy wypróbowany jako handel Time Code, a sformalizowany jako PLEX w EVE Online w 2008 roku, następnie przyjęty przez Jagex (Bonds, 2013) i Blizzard Entertainment (WoW Token, 2015), ten mechanizm tworzy przejrzysty, dwustronny rynek.[3] Co najważniejsze, unika tworzenia nowej waluty z niczego: złoto po prostu przechodzi od gracza z dużą ilością czasu gry do gracza z dużym realnym dochodem, a wydawca przejmuje przychód z subskrypcji.
Gdy mosty z prawdziwymi pieniędzmi psują rozgrywkę: Diablo III
Nie każdy zewnętrzny most się udaje. Kiedy Blizzard wydał Diablo III w maju 2012 roku, zawierało ono zarówno dom aukcyjny za złoto, jak i Real-Money Auction House (RMAH), gdzie gracze mogli kupować i sprzedawać łupy bezpośrednio za dolary lub euro, po odjęciu opłat transakcyjnych. W ciągu kilku miesięcy zarówno twórcy, jak i gracze zauważyli poważne zaburzenia. Ponieważ szanse na dropy musiały pozostać na tyle niskie, aby zapobiec zalaniu rynku globalnego, samotni gracze rzadko znajdowali znaczące ulepszenia w walce. Optymalnym sposobem gry w tę RPG o polowaniu na demony stało się wyszukiwanie niedowartościowanych przedmiotów w arkuszach kalkulacyjnych.[4]
W marcu 2014 roku, przed dodatkiem Reaper of Souls, Blizzard trwale zamknął oba domy aukcyjne i przeprojektował system przedmiotów pod hasłem „Loot 2.0”, wiążąc najlepsze łupy z kontem gracza. Eksperyment z Diablo III pozostaje jedną z najwyraźniej udokumentowanych lekcji ekonomii wirtualnej: zbyt wydajny otwarty rynek potrafi wypchnąć główną pętlę przygody, którą miał wspierać.
Boty, wycofywanie skutków exploitów i ślady audytowe
Każda otwarta gospodarka wirtualna mierzy się z automatycznym oprogramowaniem do farmienia („botami”) i błędami powielania przedmiotów. W przeciwieństwie do ludzi, którzy męczą się po dwóch godzinach wydobywania, boty pracują bez przerwy, obniżając ceny uczciwym zbieraczom i zalewając kanały kranów nowymi monetami. Studia odpowiadają heurystycznym wykrywaniem zachowań, limitami handlu na nowych kontach i sporadycznym wycofywaniem stanu serwera, gdy exploit powielający grozi hiperinflacją. Organizacje takie jak Virtual Economy Research Network oraz zespoły telemetrii studiów traktują telemetrię ekonomiczną (nagłe skoki godzinowej produkcji złota lub zsynchronizowane podcinanie cen na rynku) jako główne alarmy bezpieczeństwa, obok wskaźników równowagi rozgrywki.[5]
| Instrument zarządzania | Przypadek historyczny | Cel ekonomiczny | Udokumentowany wynik |
|---|---|---|---|
| Most czas–żeton | EVE PLEX / WoW Token | Bezpieczne przechwycenie popytu szarego rynku RMT | Ustabilizowany transfer bez inflacji między graczami bogatymi w czas a graczami bogatymi w gotówkę |
| Łatka na niedobór zasobów | EVE Online (2020–2021) | Odpływ zgromadzonych zapasów minerałów i rezerw kadłubów | Podniesiony koszt wymiany okrętów kapitalnych; wymuszona oszczędność w koalicji |
| Zamknięcie domu aukcyjnego | Diablo III (marzec 2014) | Przywrócenie pętli łupów z walki zamiast handlu na rynku | Usunięto tarcia związane z RMAH; gra przeszła na postęp przypisany do konta |
| Niezależne audyty telemetrii | CCP Games QER / MER | Budowanie zaufania graczy dzięki przejrzystym wskaźnikom | Pozwolono sojuszom graczy modelować wojny i inwestycje produkcyjne |
Udokumentowane źródła i uwagi
- Yanis Varoufakis, „It All Began with a Strange Email” oraz archiwa Valve Economics Blog (2012–2013).
- CCP Games, „The Scarcity Phase” – wpisy deweloperskie o ekosystemie oraz raporty Ecosystem Outlook z 2021 roku.
- Blizzard Entertainment, „Introducing the WoW Token” (marzec 2015) oraz notatki o historii PLEX z CCP Games (2008).
- Joshua Mosqueira i Wyatt Cheng, ogłoszenie o zamknięciu domu aukcyjnego w Diablo III oraz wystąpienia postmortem z GDC (2013–2014).
- Vili Lehdonvirta, archiwa Virtual Economy Research Network dotyczące RMT, farmienia złota i zarządzania grami.